Ex Work (EXW) Fabrikada Teslim
Kullanıldığı Taşımacılık Türü: Karayolu, Havayolu, Demiryolu, Tüm Taşıma Modları
Teslim şeklinin Özellikleri: Satıcı malları işletmesinde daha önce belirlenen tarihte alıcının emrine hazır tutarak alıcıya bildirir. Alıcı malları işletmeden teslim alarak ihracı için gerekli belgeleri hazırlar gümrük işlemlerini tamamlayarak malları kendi ülkesine ithal eder. Malların işletmede teslim edilmesinden itibaren malla ilgili bütün masraf ve risk alıcı tarafından karşılanır.
Satıcının Sorumlulukları: Satıcı sözleşme koşullarına uygun malı hazırlayarak belirtilen tarihte veya süre içinde yine anlaşmada belirtilen yerde (Fabrika, depo, büro vb.) malları alıcının emrine amade tutar. Malların emrine hazır tutulduğunu alıcıya bildirir. Alıcının ihracat ile ilgili belgeleri alabilmesi için yardımcı olur. Alıcının talep etmesi halinde, tüm masraf ve riski alıcıya ait olmak üzere taşıma acentası ile anlaşma yaparak, düzenlettiği taşıma belgesini varış yerinde malları teslim alabilmesi için alıcıya gönderir.
Alıcının Sorumlulukları: Sözleşme koşullarına uygun olarak mal bedelini öder. Tüm masraf ve risk kendisine ait olmak üzere ihracat ve ithalat işlemleri için gerekli olan lisans, vb. idari ve ticari belgeleri düzenler. Malların ihracat ve ithalat ile ilgili gümrük işlemlerini yaptırmak ve Gümrük vergilerini ödemekle sorumludur. Malları satıcının işletmesinde teslim aldığı andan itibaren malla ilgili tüm risk ve masraflar alıcının sorumluluğundadır. Malların taşıtılması amacıyla taşıma acentası ile anlaşarak navlun bedelini öder.
Dış Ticarette Teslim Şekilleri (Incoterms)
Teslim Şekilleri (Incoterms 2010)
Incoterms’in amacı, dış ticarette en yaygın kullanılan terimlerin yorumu için bir dizi uluslararası kural oluşturmaktır. Böylelikle bu tür terimlerin değişik ülkelerde yapılan farklı yorumlarının oluşturduğu belirsizlikler ortadan kalkacak veya en azından büyük ölçüde azaltılmış olacaktır.
Incoterms’in kapsamı satış sözleşmesinin taraflarının, satılan malların teslimine ilişkin hak ve yükümlülükleriyle sınırlıdır.
Uluslararası ticarette alıcı ile satıcı arasında, üzerinde anlaşmaya varılması gereken en önemli konulardan birisi de malların nasıl teslim edileceği, bir başka ifade ile malların teslimi ile ilgili olarak ortaya çıkacak yükümlülükleri kimin üstleneceğidir.
1. Satıcı, malları hangi noktaya getirdiğinde yasal olarak alıcıya teslim etmiş sayılacaktır?
2. Malların satıcıdan alıcıya taşınması sırasında doğacak masraflar alıcı ve satıcı arasında nasıl paylaşılacaktır?
3. Taşıma sırasındaki kayıp ve hasar risklerini kim üstlenecektir?
Kuşkusuz bu sorulara taraflar arasında yapılan yazılı sözleşmede çok ayrıntılı cevaplar verilebilir. Ancak doğal olarak alıcı ve satıcının hak ve yükümlülüklerini bütün detayları ile sözleşmeye aktarmak zordur.
Artık teslimle ilgili koşulları bütün ayrıntılarıyla yazmak yerine üç harften oluşan bir kısaltmanın sözleşmeye konulması çoğu zaman yeterli olmaktadır.
Dış Ticarette Teslim Şekilleri (Incoterms)
Tüm Taşıma Modlarını Kapsayan Klozlar:
(EXW) Ex Work Fabrikada Teslim
(FCA) Free Carrier Taşıma Vasıtasının Yanında Teslim
(CPT) Carriage Paid To Navlun Ödenmiş
(CIP) Carriage and Insurence Paid To Navlun ve Sigorta Ödenmiş
(DAT) Delivered At Terminal Teminalde Teslim
(DAP) Delivered At Place Belirlenen Noktada Teslim
(DDP) Delivered Duty Paid Gümrük Vergileri Ödenmiş Olarak
Deniz ve İç Su Yolunu Kapsayan Klozlar:
(FAS) Free Alongside Ship Gemi Yanında Teslim
(FOB) Free On Board Gemiye Yükleyerek ( Küpeştesinden Geçmiş ) Teslim
(CFR) Cost And Freight Mal Bedeli ve Taşıma Ödenmiş Olarak
(CIF) Cost, Insurence And Freight Mal Bedeli, Sigorta ve Taşıma Ödenmiş Olarak
Teminat Akreditif (Standby L/C)
Teminat akreditif diğer tüm akreditiflerden farklı bir özelliğe sahiptir.
Diğer akreditiflerde ödeme taahhüdünün yerine gelmemesinden kaynaklanan bir garanti verilmekteydi.
Fakat teminat akreditifler ise, herhangi bir hizmetin veya taahhüdün yerine gelmemesinden dolayı garantinin verilmesidir.
Karşılıklı Akreditif (Back to Back L/C)
Devredilebilir akreditifte olduğu gibi genellikle aracılar tarafından tercih edilen ve transit ticarette kullanılan bir akreditif şeklidir.
Devredilebilir akreditiften farkı ise; mevcut akreditif bir üçüncü tarafa devredilmeden lehtarın bu akreditif göstererek yeni bir akreditif açmasına olanak sağlamasından kaynaklanır.
İlk süreçte lehtar olan taraf, ikinci bir akreditif aşamasında amir konumuna gelmiştir.
Devredilebilir Akreditif (Transferable L/C)
Özellikle aracılar tarafından tercih edilen ve transit ticarette kullanılan bir akreditif şeklidir.
Devredilebilir akreditifin en önemli özelliği lehtarın akreditiften doğan haklarını ve bir kısım yükümlülüklerini üçüncü taraf ya da taraflara devredilmesine olanak sağlamasıdır.